Người Dao tiền đón tết
Ngày xuất bản: 06/01/2020 9:37:00 CH

Cứ mỗi độ tết đến xuân về, cũng như các dân tộc khác trên huyện vùng cao Na Hang, người Dao tiền ở thôn Khau Tràng, xã Hồng Thái (Na Hang) lại tạm gác lại công việc đồng áng, chuẩn bị những chiếc bánh, những bộ trang phục dân tộc để vui xuân, đón tết.

Trong năm qua, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, cùng với sự đồng lòng ủng hộ của người dân xã Hồng Thái đã hoàn thành về xây dựng nông thôn mới. Nhờ đó mà cơ sở hạ tầng phát triển, các sản phẩm chè Shan tuyết, sản phẩm rau an toàn của xã đã có thương hiệu và được đưa vào bán tại siêu thị Vincom Tuyên Quang… đời sống nhân dân ngày càng nâng lên. Chính vì vậy mà không khí đón tết của bà con nơi đây dường như to hơn mọi năm.

 

Bên cạnh bánh chưng chị em phụ nữ người Dao tiền còn chuẩn bị những chiếc bánh giày để cúng tổ tiên

trong dịp tết

 

Người Dao tiền quan niệm, Tết là dịp để cả gia đình nghỉ ngơi, sum họp sau 1 năm lao động vất vả, là dịp để báo với tổ tiên về những thành quả trong cả năm, cầu mong những điều tốt sẽ đến trong năm mới. Với lòng thành hướng về cội nguồn, người Dao tiền thường rất coi trọng việc thờ cúng tổ tiên trong dịp Tết. Lễ vật gồm có thịt lợn, thịt gà trống, báng chưng gù, bánh dày, rượu... 

Ông Bàn Qúy Tỉnh, thôn Khau Tràng, xã Hồng Thái cho biết: Người Dao tiền thường ăn tết từ ngày ngày mùng 1 đến hết ngày 15 tháng Giêng âm lịch. Để có một cái tết đầy đủ, họ thường chuẩn bị những thứ cần thiết như lợn thịt, gà, gạo nếp, lá dong… trước một tháng. Ngoài ra, người Dao tiền thường chuẩn bị củi để đun trong những ngày tết. Vì họ quan niệm bếp lửa là một biểu tượng không thể thiếu trong ngôi nhà của mình, nó có tác dụng vừa để giữ ấm trong những ngày giá rét, vừa mang ý nghĩa tượng trưng cho một gia đình hạnh phúc, hòa thuận êm ấm, cuộc sống no đủ, sung túc trong cả năm. Chính vì vậy, củi để đun cũng là một vật dụng không thể thiếu, người Dao tiền thường chuẩn bị củi để vừa giữ ấm cho gia đình vừa để giữ lửa luôn cháy trong những ngày tết. Vào sáng mùng một đầu năm, người Dao tiền thường dậy thật sớm, họ thường có nghi lễ là đun một nồi nước nóng rồi bỏ vòng bạc vào đó để cho mọi người trong gia đình rửa mặt. Điều này thể hiện việc sẽ đem lại bình an, may mắn cho mọi người trong nhà cho cả năm đó. Tiếp đó, mọi người trong nhà sẽ cùng nhau chuẩn bị bữa cơm để cúng tổ tiên trong năm mới. Người Dao tiền thường ăn tết kéo dài đến ngày 15/1 âm lịch. Trong các ngày này, họ sẽ đến chơi, chúc tết nhau, uống với nhau những chén rượu để cầu mong một năm mới bình an, may mắn, mùa màng bội thu…

Không như người Kinh hay người Tày thường gói bánh chưng vuông, người Dao tiền thường gói bánh chưng dài. Trong mỗi dịp này, người phụ nữ trong gia đình thường là người chuẩn bị gạo nếp, thịt, lá dong để gói bánh. Người đàn ông thì chuẩn bị những tờ giấy xanh đỏ để cắt thành những tấm bùa để dán lên bàn thờ tổ tiên, cửa nhà cầu mong năm mới nhiều may mắn sẽ đến với gia đình mình. Nghi lễ cúng gia tiên sẽ được bắt đầu từ chiều ngày 30 tết. Sau khi tất cả các lễ vật được bày trước bàn thờ  tổ tiên, thầy cúng được gia chủ mời về làm lễ cúng giải hạn, để xua đi tất cả những điều không may mắn trong năm cũ. Thầy cúng đại diện cho gia chủ mời gia tiên về ăn Tết với gia đình, báo cáo quá trình một năm lao động, cầu xin tổ tiên phù hộ cho mọi người được mạnh khỏe, may mắn và bình an; cầu cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu.

Sau những ngày vui sum họp bên gia đình, người Dao tiền sẽ tụ họp tại các nhà văn hóa để cùng nhau chơi các trò chơi dân gian, hòa mình vào những làn điệu Páo dung say đắm lòng người. Đó là niềm tin, ước vọng cho cuộc sống tươi đẹp, niềm tự hào về nét văn hóa độc đáo của dân tộc mình đã được gìn giữ qua bao đời nay.

Bài, ảnh: Hà Huế

 

Tâm tình cô gái Na Hang

Về Na Hang quê anh

Giữa rừng Na Hang