Độc đáo Lễ hội nhảy lửa của người Dao đỏ
Ngày xuất bản: 13/02/2019 6:59:54 SA

Lễ hội nhảy lửa của người Dao đỏ ở Na Hang đã có từ xa xưa, nhưng do ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố mà Lễ hội này dần bị mai một. Để khôi phục lại Lễ hội truyền thống đầy ý nghĩa này, năm nay xã Đà Vị, huyện Na Hang (Tuyên Quang) đã đưa Hội nhảy lửa của dân tộc Dao đỏ vào khuôn khổ Lễ hội Lồng Tông của xã, nhằm răn dạy cho con cháu mai sau biết giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa giàu bản sắc của dân tộc.

Hội nhảy lửa xã Đà Vị đã được tổ chức vào tối 10/2 (tức mùng 6 tháng giêng âm lịch) đã thu hút được đông đảo người dân và du khách gần xa đến thăm quan, cổ vũ. Ông Bàn Tiến Hương, chủ lễ cho biết: Lễ hội nhảy lửa là một nét sinh hoạt truyền thống của người Dao đỏ xa xưa. Trước đây người Dao ở tất cả các xã trên địa bàn huyện Na Hang đều tổ chức nhảy lửa vào mỗi dịp lễ, tết, đặc biệt vào dịp tổ chức lễ cấp sắc của các thầy tào, lễ trưởng thành của các thanh niên người dao.

Thầy tào bắt đầu làm lễ

 Vào giờ tốt, Thầy tào cho lập đàn cúng tế trời đất. Chủ lễ bắt đầu bằng bài cúng thần lửa, cầu cho một năm mới, bản làng bình yên, cầu mong cho "mưa thuận, gió hòa", muôn nhà khỏe mạnh. Cầu thần lửa mang hơi ấm của mình về sưởi ấm dân làng, về vui cùng lễ hội. Tiếp đó chủ lễ gieo quẻ, khi thần lửa đã đồng ý thì mới được hành lễ.

 

Đống lửa được chuẩn bị

Bên cạnh đàn tế một đống củi to, được các thanh niên xếp sẵn, củi phục vụ cho hội nhảy lửa phải lựa chọn bằng loại gỗ chắc, cháy lâu, đượm than. Ngay sau khi được thần lửa cho phép những loại củi tốt được đốt lên và trở thành một đống than hồng rừng rực. Một chiếc ghế dài được bày ra cho những người hầu lễ là những thanh niên trai cháng ngồi xếp thành hàng, lúc này chủ lễ bắt đầu làm phép gọi thần linh, thần lửa, tổ tiên về nhập vào hồn, để tiếp thêm sức mạnh cho những người hầu lễ trước khi bước vào ngọn lửa thiêng.

 

 Các thành viên ngồi hành lễ 

Sau khi được thầy tào "làm phép", các chàng trai mắt bắt đầu lim dim, chân tay dập mạnh trên mặt đất, đầu lắc lư, miệng liên tục lẩm bẩm đã nhận được sức mạnh từ thần linh, khiến người xem ai cũng tròn mắt và coi đó như sự bí ẩn không thể lý giải. Một thanh niên bật dậy nhảy vòng quanh đống lửa, rồi trong cơn mê, người này nhảy vào giữa đống lửa đang cháy rừng rực bằng đôi chân trần.

Càng về sau, bước chân càng trở nên gấp gáp hơn, họ lăn lộn bằng đôi tay và đôi chân trần khiến than đỏ văng tứ tung. Họ khẳng định, chính những thế lực siêu nhiên đã ban tặng cho họ lòng dũng cảm vô biên, sự tự tin và được che chở, bảo vệHọ thay phiên nhảy múa, vấp ngã, đứng lên rồi lại lao vào lửa mà không hề có cảm giác bỏng rát hay sợ hãi.

 

Các thành viên thi nhau nhảy múa trên đống than hồng bằng đôi chân trần

Tiếng trống, chiêng liên hồi thúc giục, cộng tiếng hò gieo, cổ vũ của các cô gái người Dao và du khách đã như tiếp thêm sức mạnh để những chàng trai người Dao đỏ ở liên tục nhảy múa trên đống lửa, khiến than hồng bay tứ tung như một màn pháo hoa nhìn vô cùng đẹp mắt.

 Người Dao đỏ huyện Na Hang có quan niệm, thời gian nhảy trên lửa ngắn hay dài phụ thuộc vào sức mạnh của thần linh ban cho họ. Đây cũng chính là một thử thách lòng dũng cảm của một người đàn ông người dao. Đối với các thiếu nữ người dao thì đây là dịp để họ lựa chọn cho mình người bạn đời có sức mạnh và lòng trung thành tuyệt đối. Chính từ quan niệm đó nên các thanh niêm người dao ai cũng muốn thể hiện mình trong khi nhảy lửa để lọt vào mắt xanh của những cô gái. Hết người này đến người khác, càng về khuê số người được thần linh tiếp thêm sức mạnh càng đông, dưới tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng gieo hò cổ vũng của khấn giả, họ nhảy múa cho đến khi đống than hồng tắt lịm, chỉ còn những đôi chân trần đen nhẻm để lại.

 

Các thành viên làm thủ tục trả lễ cám ơn thần linh

Năm nay xã Đà Vị quyết định phục dựng lại Lễ hội nhảy lửa đã thu hút được rất nhiều người tham gia, nhiều thanh niên người dao ở các xã khác nghe nói cũng tìm về để chinh phục ngọn lửa thiêng, đây không chỉ là dịp để các chàng trai người dao tìm về với cội nguồn mà thông qua Hội nhảy lửa họ mong muốn tìm được người bạn đời như ý. Việc xã Đà Vị, huyện Na Hang tổ chức Hội nhảy lửa nằm trong khuôn khổ Lễ hội xuân của xã chính là một bữa tiệc sinh hoạt văn hóa tinh thần hết sức phong phú và độc đáo đối với du khách trong những ngày đầu xuân mới. Tiếp thêm động lực để nhân dân các dân tộc trong xã thi đua lao động sản xuất, phát triển kinh tế gia đình, phấn đấu thực hiện thắng lợi mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội năm 2019 đã đề ra./.

Thực hiện: Đức Toàn


 

Tâm tình cô gái Na Hang

Về Na Hang quê anh

Giữa rừng Na Hang